SIMONOW K o n s t a n t i n (właśc. Kiriłł) Michajłowicz, ur. 15 (28) XI 1915 Piotrogród, zm. 28 VIII 1979 Moskwa, pisarz, dziennikarz, tłumacz, przez wiele lat należał do władz Związku Pisarzy Radzieckich ZSRR, red. nacz. czasopism "Nowyj Mir" (1946-50, 1954-58) i "Litieraturnaja Gazieta" (1938, 1950-54). Laureat wielu nagród państwowych. Ukończył Instytut Literacki im. M. Gorkiego (1938). W 1934 zadebiutował fragmentami poematu Biełomorcy (Marynarze Floty Białomorskiej). W twórczości drugiej pół. lat 30. wyrażał przeczucie zbliżającej się wojny. Znalazło ono odbicie w tematyce, motywach męstwa oraz w postaciach bohaterów uwikłanych w dramatyczne konflikty. Pierwszy zb. wierszy Nastojaszczije ludi (Prawdziwi ludzie) ukazał się w 1938. Doświadczenia i wrażenia korespondenta wojennego na froncie dalekowschodnim posłużyły S. do napisania sztuki Chłopiec z naszego miasta (Parień iż naszego goroda, 1941), tomiku Dorożnyje stichi (1939, Wiersze podróżne) i poematu Daleko na Wschodzie (Daleko na Wostokie, 1946), w których jako jeden z pierwszych zwrócił się ku przeżyciom człowieka na wojnie. Tematyce wojennej pozostał wierny w swej twórczości do końca. W czasie wojny jako dziennikarz przebywał na różnych frontach. Plonem różnorodnej gatunkowo i płodnej twórczości były cztery zb. zatytułowane Ot Czomogo do Bariencowa moria (1942-45, Od Morza Czarnego do Morza Barentsa), zawierające korespondencje, reportaże, opowiadania. W czasie wojny prowadził notatki osobiste, które wydał w tomie Różne dni wojny (Raznyje dni wojny, 1974-75). Napisał wiele wierszy lirycznych cieszących się ogromną popularnością. Zebrał je w licznych tomach, m.in. Z tobą i bez ciebie (S toboj i bież tiebia, 1942). Wątki patriotyczne przeplatały się w nich z motywami przezwyciężania śmierci, przyjaźni żołnierskiej, miłości, wierności, trwałości uczuć. Opowieść o bitwie stalingradzkiej Dni i noce (Dni i noczi, 1943-44) była jednym z pierwszych dużych utworów poświęconych codzienności frontowej. Napisał wiele
sztuk, z których na szczególną uwagę zasługują Istorija odnoj lubwi (1940, Historia jednej miłości) i Harry Smith odkrywa Amerykę (Russkij wopros, 1946). Pisane z zacięciem publicystycznym, podejmowały aktualne tematy, cieszyły się więc dużą popularnością i były często wystawiane. Był autorem scenariuszy filmowych, częściowo opartych na własnych utworach, m.in. Dni i noce (1945) i Normandia--Nieman (1960, Normandia-Niemen). Ulubionym gatunkiem S. był poemat. Formę tę spożytkował dla opracowania tematyki historycznej, np. Suworow (1939, Suwo-row), wojennej, np. Syn artilleństa (1941, Syn artylerzysty) i osobistej, m.in. Iwan i Maria (Iwan da Marija, 1954). Uczucie miłości - nie pozbawione pierwiastków erotyki, trudne, skomplikowane, nieraz bolesne - pozwala ujawnić istotne cechy postawy bohatera lirycznego: męstwo, uczciwość, wierność słowu. Początkowo brzmiała w poezji S. intonacja ballady, pieśni. W czasie wojny pogłębił się liryzm, otwartość, szczerość. Jednocześnie poeta szukał nowych form wyrazu w mowie potocznej, w naruszaniu tradycyjnej miary wierszowej. W ostatnim okresie poezję S. zdominowały refleksje o przemijaniu, stratach, rozstaniach. Zwięzłe utwory przybierały formę rozmowy z samym sobą - rozmyślań o życiu i śmierci, rozrachunku z własną przeszłością. W latach 50.-70. S. poświęcił się pracy nad dużymi utworami prozą o tematyce batalistycznej. Stworzył wówczas powieść Towarzysze broni (Towariszczi po orużju, 1952) oraz trylogię, na którą złożyły się powieści: Żywi i martwi (Żywyje i miortwyje, 1959), Nikt nie rodzi się żołnierzem (Sołdatami nie rożdajutsia, 1963-64) i Ostatnie lato (Poslednieje leto, 1970-71). Przedstawił w niej szeroką panoramę wojny, obejmującą różne wycinki wojennej rzeczywistości - od sztabu po okopy, opisał ciężki trud żołnierzy i dziennikarzy. Stworzył w ten sposób zasługującą na uwagę kronikę głównych wydarzeń tamtych czasów, widzianych z pozycji uczestników i świadków, a jednocześnie ocenianych z dystansu kilkudziesięciu lat. Tej samej epoce i tematyce poświęcił cykl opowieści Decyzje. Z notatnika korespondenta wojennego (h zapisok Łopatina, 1957-78). Z.Z.
