SĘKOWSKI Józef (Sienkowski Osip Iwanowicz), ur. 19 (31) III 1800 pod Wilnem, zm. 4 (16) III 1858 Petersburg, pisarz, dziennikarz, orientalista, członek korespondent Petersburskiej AŃ (od 1828). Urodził się w polskiej rodzinie szlacheckiej. Ukończył Uniwersytet Wileński (1819), później dużo wędrował po krajach Wschodu. Znał wiele języków orientalnych. W 1822-47 profesor Uniwersytetu Petersburskiego, jeden z fundatorów rosyjskiej orientalistyki. W 1834-47 (nominalnie od 1856) redaktor czasopisma "Bibliotieka dla Cztienija", gdzie sam publikował swoje utwory pod pseudonimem Baron Brambeus. Były to opowieści "wschodnie", obyczajowe, salonowe, satyryczne, naukowo-filozoficzne, felietony, artykuły. Najgłośniejsze spośród powieści S. to Bolszoj wychod u Satany (1832, Wielkie entree u Szatana) i Zapiski domowego (1835, Notatki ducha domu). Prozę tego "Mefistofelesa epoki mikołajewskiej" (według określenia A. Hercena) cechuje błyskotliwość, erudycyjność, łatwość stylu, potoczystość dialogu i wartkość wątku. W 1830-36 S. współpracował z polską gazetą "Bałamut", wychodzącą w Petersburgu. Fantasmagoryjno-groteskowe opowieści S. antycypowały nurt fantastyczny w prozie W. Odojewskiego, E Dostojewskiego i M. Bułhakowa. F.N.
